Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid

Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden als vervanger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Artikel 3.5 van de Woo verplicht gemeenten om in de begroting een openbaarheidsparagraaf op te nemen. Deze paragraaf geeft inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens op het gebied van de Woo.

De Woo heeft als doel om het handelen van de overheid transparanter te maken. Hierbij is het uitgangspunt dat overheidsinformatie openbaar is, tenzij er een reden is waarom dat niet kan. De wet kent een gefaseerde invoering vanwege de complexiteit voor overheidsorganisaties.

De Woo onderscheidt twee vormen van openbaarmaking: (1.) Passieve openbaarmaking: op verzoek van burgers en (2.) Actieve openbaarmaking: informatie die de overheid uit eigen beweging publiceert.

Naar aanleiding van het Rekenkameronderzoek "Hoe open is de gemeente Pijnacker-Nootdorp?" sprak de gemeenteraad in oktober 2024 over de ambities en het tempo van invoering. Eind 2024 is het implementatieplan vastgesteld waarin de keuze is gemaakt om de landelijke wettelijke fasering aan te houden. De eerste verplichtingen tot actieve openbaarmaking gelden vanaf 1 november 2024. De gemeente voldeed tijdig aan deze verplichtingen. In 2025 is gewerkt aan de voorbereiding om aan de aankomende verplichting te voldoen. Dit is onder andere aanschaf van een publicatieplatform waarop informatie gepubliceerd gaat worden en het opstellen van een opleidingsplan en het beleggen van nieuwe taken en verantwoordelijkheden in aangepaste processen.

In 2027 ligt de focus op de daadwerkelijke uitvoering. De gemeente blijft investeren in bewustwording en communicatie, niet alleen over de Woo en het actief openbaar maken van documenten, maar ook over de randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn. Zoals goede dossiervorming, schrijven vanuit het uitgangspunt van openbaarheid en het beter vindbaar en toegankelijk maken van informatie en documenten. Daarnaast worden de laatste voorbereidingen getroffen voor het actief openbaar maken van documenten uit tranche 3, namelijk “Convenanten”, “Onderzoeksrapporten” en “Klachten". Verder wordt een eerste inventarisatie van de laatste categorie, categorie "Beschikkingen” uit tranche 4, uitgevoerd. Dit, zodat ook voor de openbaarmaking van documenten uit deze categorie een plan van aanpak kan worden opgesteld. 

Naar verwachting treedt de wettelijke verplichting tot het actief openbaar maken van de informatiecategorieën uit tranche 2 en 3 in het derde kwartaal van 2027 in werking. De voorbereidingen zijn erop gericht om vanaf dat moment te starten met het actief openbaar maken van documenten uit deze verplichte informatiecategorieën. 

Het Rijk ondersteunt gemeenten met financiële middelen bij de implementatie en uitvoering van de Woo. Het geraamde bedrag voor 2027 is € 106.916.