Stand van zaken en vooruitblik
Bestuur, goede democratiesche besluitvorming
De raad van Pijnacker-Nootdorp heeft op 15 juni 2022 het Raadsakkoord op hoofdlijnen 2022-2026 ‘Bouwen aan de toekomst’ vastgesteld. Bij de vaststelling heeft de raad het college de opdracht gegeven om de ambities en afspraken uit het raadsakkoord uit te werken in de Uitvoeringsagenda 2022-2026. De Uitvoeringsagenda 2022-2026 is door de raad in november 2022 vastgesteld. Bij de vaststelling hebben raad en college afgesproken om halverwege deze bestuursperiode de balans op te maken over de voortgang van zowel het raadsakkoord als de uitvoeringsagenda via een zogeheten midterm review. De midterm review omvat de inhoudelijke toetsing van zowel het raadsakkoord als de uitvoeringsagenda. Deze toetsing heeft begin 2024 plaatsgevonden waarbij is gekeken in hoeverre benoemde activiteiten zijn uitgevoerd, in uitvoering zijn of (nog) niet zijn uitgevoerd. Daarnaast is een kort onderzoek uitgevoerd naar de vorm van het raadsakkoord. Uit de inhoudelijke toetsing bleek dat een kwart van de activiteiten inmiddels is uitgevoerd en afgerond, twee derde van de activiteiten in uitvoering is en drie activiteiten nog op de planning staan.
Voorafgaand aan de behandeling van de kadernota 2025 zijn raad en college met elkaar in gesprek gegaan over de uitkomsten van de midterm review om focus aan te brengen in de bestuurlijke en ambtelijke inzet voor de tweede helft van deze bestuursperiode en zo nodig (nieuwe) afspraken te maken tussen raad en college. Daarbij zijn zorgen geuit over de uitvoering. Het rijk heeft de afgelopen tijd veel taken aan de gemeenten overgedragen met niet altijd voldoende middelen om deze uit te voeren. Daarbij hebben we, als werkgever, ook last van krapte op de arbeidsmarkt en is het steeds moeilijker om voor de uitvoering van alle taken voldoende mensen te vinden. Dit leidt tot hoge werkdruk en hogere kosten van externe inhuur voor hetzelfde werk. Wij zien in de praktijk al uitdagingen op het gebied van formatie en bezetting. Vanaf de fusie in 2002 is onze ambtelijke organisatie compact en efficiënt ingericht. De nieuwe ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en het ziekteverzuim maken dat bezettingsopgave steeds groter wordt. In relatie tot de krappe formatie die nauwelijks is meegegroeid met het aantal inwoners, maakt dit de uitdaging en noodzaak groter om te werken aan meer balans tussen ambitie-mensen-middelen. Het tekort aan personeel heeft al impact op de planning van investeringen die regelmatig niet wordt gehaald. Het knelplunt doet zich voor bij steeds meer gemeenten en is een ontwikkeling die ook in de toekomst meer impact gaat hebben op de snelheid waarmee bestuurlijke ambities waargemaakt kunnen worden. In de paragraaf bedrijfsvoering is hier meer toelichting op gegeven.
Samenwerkingsverbanden
Voor onderwerpen die de gemeentegrenzen overschrijden werken we samen in regioverband. Op sommige onderdelen is het wettelijk verplicht, zoals bij participatie in de arbeidsmarktregio. Sommige samenwerkingsverbanden zijn vrijwillig in de vorm van een gemeenschappelijke regeling (GR), zoals de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), waarin 21 gemeenten sinds 2014 samenwerken op het gebied van bereikbaarheid en economisch vestigingsklimaat. In artikel 8.3 van de GR MRDH, is benoemd dat de GR na tien jaar wordt geëvalueerd en wordt onderzocht of er voldoende grond is om de Gemeenschappelijke Regeling te continueren. Deze evaluatie is begin 2024 gestart en medio 2025 vindt besluitvorming plaats over de wijze van continuering.
Op 1 juli 2022 is de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in werking getreden. Partijen hadden twee jaar de tijd om, de gemeenschappelijke regeling in overeenstemming te brengen met deze wet. De wijzigingen zijn per juli 2024 in werking getreden.
Rechtspersonen waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft, worden verbonden partijen genoemd. Dit geldt voor de Veiligheidsregio Haaglanden, maar bijvoorbeeld ook voor de GGD en Veilig Thuis Haaglanden, de Bank Nederlandse Gemeenten en het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden, waar het regionaal inkopen en contracteren van jeugdhulp centraal staat. Vanuit bestuurlijk, beleidsmatig en financieel oogpunt is het van belang dat aandacht wordt besteed aan deze partijen. Daarom schrijft artikel 23 van de Financiële verordening gemeente Pijnacker-Nootdorp 2021 voor dat het college tenminste eenmaal in de vier jaar een nota verbonden partijen aan de raad ter vaststelling aanbiedt. In december 2022 heeft de raad de Nota verbonden partijen 2022-2025 vastgesteld. Een volledig overzicht van deze partijen is te vinden in de paragraaf Verbonden Partijen. Voor andere samenwerkingsverbanden is er een convenant of een platform voor overleg of afstemming, zoals de Greenport West-Holland.
Dienstverlening
Dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers is één van, zo niet de belangrijkste taak van de gemeente. Onze dienstverlening is datgene wat we als gemeente zowel fysiek aan het loket, telefonisch als digitaal aanbieden aan diensten en services aan inwoners, ondernemers, partners en aanbieders. Elk jaar wordt op digitaal gebied meer gevraagd van de gemeenten en hun gebruikers. De verwachtingen van “goede dienstverlening” door de gemeenten zijn de laatste decennia steeds hoger geworden. Dit betekent dat onze dienstverlening continu moet worden aangepast aan wat de inwoner en de samenleving nodig heeft. Om die reden werken we aan een nieuwe visie op de dienstverlening. In september 2024 heeft de raad een startnotitie "Visie Dienstverlening" vastgesteld. Op basis daarvan ontwikkelen we in 2025 - na een participatietraject - een nieuwe visie en leggen we deze voor aan de de raad.
Naar aanleiding van het rapport ‘Ongekend onrecht’ van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) over de kinderopvangtoeslagenaffaire, heeft het kabinet via acht actielijnen ingezet om de dienstverlening vanuit de overheid fundamenteel te verbeteren. In april 2023 is het Bestedingsplan POK-middelen voor onze gemeente vastgesteld. Dit plan beschrijft hoe we in Pijnacker-Nootdorp de POK-middelen langs negen maatregelen besteden en wat hiervoor wordt gedaan. Deze negen maatregelen zijn in 2023 en 2024 in voorbereiding en in gang gezet. Via de P&C-cyclus wordt jaarlijks gerapporteerd over deze inzet en de behaalde resultaten. In 2025 vindt een eerste monitoringsmoment plaats met als doel naar de uitvoering van de maatregelen te kijken en wordt een doorkijk gemaakt naar 2028 en verder.